Tết 2018  ·· * ··  Chúc Mừng Năm Mới Năm Mậu Tuất  ·· * ··  
   
GOOGLE DỊCH
BẢN ĐỒ THẾ GIỚI
KHÁCH THĂM VIẾNG
432,557

Đôi điều về ngày Truyền Thống... (thầy Hồ Công Hưng)

Wednesday, November 3, 201012:00 AM(View: 1774)

ĐÔI ĐIỀU VỀ NGÀY TRUYỀN THỐNG
LƯƠNG VĂN CAN

(Bản tin số 2 BLL CHS LVC, tháng 2.1997)

Người viết bài nầy đã tham gia tổ chức tất cả các Ngày Truyền thống (NTT) Lương Văn Can, nhưng chỉ xin ghi lại đây đôi điều vì một lý do đơn giản : NTT là đỉnh cao của mọi sinh hoạt ngoại khoá, là trung tâm huy động công sức của tất cả thầy và trò. Ý đồ ban đầu của những người tổ chức có phần khiêm tốn, nhưng kết quả của 4 NTT đã vượt quá mong ước. NTT là ngày hội lớn và đặc trưng của trường : không thể nói đến trường Lương Văn Can mà không nhắc tới NTT. Nó thiết thân với từng học sinh : mỗi học sinh tham gia đóng góp cho NTT đều có những kỷ niệm riêng gắn liền với tuổi học trò của mình, Hy vọng những điều ghi lại ở đây, từ phía ban tổ chức, sẽ gợi ý cho nhiều bài viết khác trên tờ bản tin này.

1. Do đâu có NTT ?

Để đánh dấu năm tốt nghiệp (thi tú tài 2) của 2 lớp Đệ Lục (lớp 7) đầu tiên, vào trường năm 1966, và tạo cho các học sinh sắp rời trường có thêm chút kỷ niệm về mái trường thân yêu, ngay từ đầu năm học 71-72, một nhóm thầy cô đã trình cho hội đồng giáo sư một dự án tổ chức với các chi tiết khá đầy đủ. Đó cũng là ngày hội hằng năm qui tụ học sinh. cựu học sinh, thầy cô mới cũ và phụ huynh, sau nầy có thêm bạn bè của học sinh từ các trường khác đến tham dự. NTT đã đem lại cho các học sinh những niềm vui lành mạnh, có tác dụng giáo dục về nhiều mặt, đặc biệt về truyền thống dân tộc, đồng thời tạo cho các em lòng tự hào chính đáng về mái trường của mình. Xin nói thêm ở đây : trong năm học 73-74, Nha Trung học có văn bản gửi các trường khuyến khích tổ chức NTT.

2. Tại sao gọi là NTT ?

Thời đó các ký túc xá hay câu lạc bộ sinh viên đã có tổ chức NTT như CLB Phục Hưng, CLB Đắc Lộ...và đài phát thanh Hà Nội cũng thường nhắc đến NTT của cơ quan, tổ chức này nọ. Chữ truyền thống ở đây có 3 ý nghĩa :

- Ngày hộI hằng năm của trường : Ban tổ chức đã chọn ngày 23 tháng Chạp (đưa ông Táo) để các cựu học sinh dễ nhớ mà về lại trường, các học sinh cũng đã thi đệ nhất lục cá nguyệt (học kỳ 1) và bắt đầu nghỉ Tết.

- Tổ chức vào dịp Tết Nguyên đán nên mang những hình thức Tết cổ truyền VN : dựng cây nêu (hạ khi học sinh đi học lại), múa lân, gói bánh chưng, các trò chơi dân gian, đá gà…

- Giáo dục truyền thống dựng nước và giữ nước của tổ tiên (qua các hoạt cảnh lịch sử dân tộc), những nghi thức tế cáo Trời đất…

3. Huy hiệu NTT : nguồn gốc và ý nghĩa  (Xem Bản tin số 1, có thể đọc ghi chú 1 dướI đây)

4. Chương trình chung của một NTT :

4 NTT được tổ chức theo một trình tự chung như sau :

* BuổI sáng : Sau phần khai mạc (diển từ của thầy hiệu trưởng và quan khách đại diện Bộ Giáo dục) là nghi thức tế cáo Trời đất nhân chu kỳ đổi mới của vạn vật do Ban đại diện chủ tế, hoạt cảnh hoành tráng về một đề tài văn hóa hay lịch sử dân tộc, khai mạc các gian hàng triển lãm, trò chơi, ăn uống, phòng trà, văn nghệ, thi các môn kinh tế gia đình (cắm hoa, nấu nướng…)

* BuổI chiều : Các trò chơi dân gian, cổ truyền cá nhân và tập thể như bịt mắt bắt vịt, đập ôm, đi cà khêu, kéo co, kéo tay… Kết thúc NTT bằng chương trình văn nghệ xen kẻ với các màn xiếc tạp kỹ (mướn đến biểu diễn) và xổ số Tombola.

* Đêm : Lửa trại canh thức, canh nồi bánh chưng (gói tại một gian hàng và làm bửa ăn sáng cho hôm sau) chỉ dành cho các học sinh lớp 12 cùng thầy cô va học sinh trong ban tổ chức NTT ở lạI để hôm sau dọn dẹp.

5. Bố trí mặt bằng trong NTT :

Trên đoạn đường Chánh Hưng từ Phạm Thế Hiển vào, cả tuần lễ trước, các cột điện đều được trang trí bằng những bích chương huy hiệu “Nối còng tay lớn”. Miếng ruộng khô đối diện cổng trường dùng làm bãi giữ xe có thu tiền. Nhà bát giác ngay cổng vào là điểm tiếp tân. Khu khán đài bên phải (NTT 75 có gần ngàn khách mời), học sinh được lên các lầu nhìn xuống; sân bên trái ngăn bằng rào sơn đỏ làm khu nghi lễ có bàn thờ khói hương nghi ngút suốt NTT; ở giữa sân dành cho các hoạt cảnh. Cột cờ treo 1 lá cờ đại (mượn của đền Đức Trần Hưng Đạo), sau cột cờ là khu các trò chơi tập thể và dân gian, sân khấu lộ thiên dựng kế nhà hội trường, hội trường là phòng trà nhạc sống, học xưởng dùng làm cà phê nhạc. Các lớp từng trệt là phòng triển lãm và rảI rác là những kiosque giải khát, trò chơi giải trí với các quầy đổi tiền của “Ngân hàng Trung ương” NTT.

6. Ban Tổ chức NTT :

Ban Tổ chức gồm toàn thể ban điều hành học sinh và về phía thầy cô là các giáo sư cố vấn sinh hoạt học đường. NTT 74 và 75 có một số cựu học sinh về tham gia ban tổ chức. Một tháng trước NTT, Ban xã hội cho phát hành vé số Tombola bán trong nội bộ hoc sinh vớ mục đích gây quỹ xã hội. Các lớp đệ nhị cấp (cấp 3) được ghi danh mở các gian hàng kinh doanh với tiền vốn do các học sinh lớp góp cổ phần, bóc thăm chọn gian hàng và ký hơp đồng với ban tổ chức. Hợp đồng có các khoản : Ban tổ chức dựng các gian hàng, lớp chỉ kinh doanh mặt hàng ghi danh, niêm yết giá cả, chỉ sử dụng tiền NTT và đóng thuế 5% trên doanh thu.

7. Tài chánh của NTT :

Trong suốt NTT, Ban tổ chức cho lưu hành đồng tiền của NTT bắt buộc phải sử dụng cho mọi trao đổi, dịch vụ, mua bán. Đó là đồng tiền cứng : 1 đồng NTT bằng 10 đồng VN. Phòng phát ngân của trường là “Ngân hàng Trung ương” có các quầy đổi tiền bố trí khắp nơi, hoạt động liên tục. Ngân hàng có trách nhiệm đổi lại tiền VN cho các gian hàng và khấu trừ 5% trên số tiền đổi là thuế đóng góp vào việc tổ chức NTT. Các gian hàng ít vốn phải đổi cả mười lần để quay vòng vốn nhanh : lấy tiền VN đi chợ mua hàng.

Để trốn thuế (khỏI đem tiền NTT đến ngân hàng đổi lạI tiền VN), nhiều gian hàng có thể gian lận bằng cách nhận tiền VN của khách, vi phạm hợp đồng. Vì thế Ban tổ chức phải lập các đội kiểm tra lưu động (quản lý thị trường) để lập biên bản tại chỗ (có mẫu sẵn) và phạt tịch thu tiền.

8. Sơ lược về 4 NTT đã tổ chức và NTT 76 (dự kiến) :

NTT 72 : Sân trường chưa tráng xi-măng, các cây tràm bông vàng chưa cao, bụi bay mịt trời. Ban tổ chức phảI cho trải rơm lấy từ các ruộng gần trường và tưới nước. Các trò chơi chưa được phong phú, nhưng rõ ràng các học sinh được hưởng một niềm vui đáng khích lệ trong NTT.

NTT 73 : Vì thời cuộc, việc ký Hiệp định Paris, nên NTT phải tổ chức sớm hơn một tuần. So với NTT 72, có nhiều tiến bộ : nhiều gian hàng hơn, trò chơi hấp dẫn hơn, khung cảnh lộng lẫy hơn.

NTT 74 :  Khởi sắc hẳn với màn hoạt cảnh vinh qui bái tổ “Ngựa anh đi trước, võng nàng theo sau”. Khách mời nhiều hơn, bạn bè học sinh từ các trường khác đến tham gia.

NTT 75Năm đổi tên Trường Lương Văn Can : 4 hoạt cảnh diễn tả toàn bộ bốn ngàn năm lịch sử dân tộc : thời dựng nước (một mẹ trăm con), thời giữ nước (Hội nghị Diên Hồng), thời mở nước (lễ tiễn đưa Huyền Trân công chúa qua Chiêm Thành đổi lấy 2 châu Ô, Lý) và Phong trào Đông Kinh nghĩa thục với cụ hiệu trưởng Lương Văn Can. Đặc biệt có tiết mục múa lân do đội lân của Trương TH Quận 6 anh em tham gia.

NTT 76 : Theo dự kiến của Ban tổ chức, màn hoạt cảnh sẽ mang nội dung Nguyễn Phi Khanh - Nguyễn Trãi.

Thay lờI kết :

Các thầy cô tham gia tổ chức NTT giống như cha mẹ mở tiệc tùng cho con cái : Cái vui của cha mẹ không phải là tham dự cuộc vui của con cho bằng nhìn gương mặt tươi cười thú vị của con cái. Nhìn các học sinh lớn nhỏ vui vẻ trong trong những bộ đồ “kẻn” nhất : mini, maxi, jean, veston …: các em nhỏ thì bu quanh các gian hàng trò chơi, các anh lớn thì la cà các quán có nhiều ngườI đẹp…, các thầy cô hầu như quên đi nỗi nhọc nhằn.

Xin được nhắc ở đây các thầy cô từng phụ trách các khâu tổ chức NTT : Thầy Huời lo tập dượt nghi thức tế cáo trời đất và cây nêu, thầy Vũ, phát ngân viên, là “Tổng giám đốc Ngân hàng trung ương”, thầy Hồ, thầy Tài phụ trách các màn hoạt cảnh, thầy Tân (KTS), thầy Lộc (họa sĩ) coi trang trí tổng quát, cô Tố, cô Giang quản lý các gian hàng trò chơi, thầy Cát trông coi các gian hàng triển lãm, thầy Đoan hướng dẫn đội ngũ “phóng viên” tập làm phóng sự, cô Giao tổ chức cuộc thi các môn kinh tế gia đình, thầy Viên, thầy Anh coi bãi giữ xe hàng ngàn chiếc, thầy Thuật, thầy Lý điều khiển các trò chơi tập thể v.v… Xin chân thành cảm ơn tất cả các thầy cô, âm thầm hay công khai, đóng góp công sức cho NTT. (Xem ghi chú 2)

“Tất cả vì học sinh thân yêu”, dù lúc đó không có và không cần có câu khẩu hiệu này.

  Hồ Công Hưng (Bản tin số 2 BLL CHS LVC, tháng 2.1997)



Ghi chú 1 : Huy hiệu NTT LVC (Nguồn gốc và ý nghĩa) (Bản tin số 1)

background2 Huy hiệu NTT mang tên một ca khúc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn "Nối vòng tay lớn", lấy ý từ biểu tượng của Hội chợ quốc tế ExpoMontreal 67 (Canada) có chủ đề "Terre des Hommes" (Cõi người ta), tên một tác phẩm nổi tiếng của nhà văn phi công Pháp Saint-Exupery. Biểu tượng này do họa sĩ người Montreal, Jean Herbert vẽ, ghép một mẫu tự cổ Ai Cập có hình người đứng giơ hai tay lên cao, thành 8 đôi quanh vòng tròn tượng trưng cho trái đất.

Ban tổ chức NTT 72 đã nhờ cô Phạm thị Mỹ Nga, giáo sư hội họa, thể hiện ý trên theo 2 yêu cầu : dễ hiểu và có đường nét dễ vẽ. Em Lâm Kim Trọng (học sinh lớp 9), đang học nghề thợ bạc, nhận phóng to và lộng lên trên một tấm thiếc mỏng để phun sơn màu xanh da trời làm thành nhiều bích chương lớn. 

So với biểu tượng của Hội chợ quốc tế 67, huy hiệu NTT LVC có lẽ không nghệ thuật bằng, nhưng mộc mạc dễ hiểu, phù hợp với trình độ thẩm mỹ của học sinh. Nhìn từ xa, huy hiệu trong như một hoa rosace, nhìn gần có hình 12 người giơ tay nối lại với nhau thành một vòng tròn lớn diễn đạt được ý nghĩa của NTT : nối thầy với trò, nối nhà trường với gia đình, nối hiện tại với quá khứ và tương lai, "nối liền một vòng tử sinh", "nối liền một vòng Việt Nam"...

Thử tưởng tượng, từ cả tuần lễ trước NTT, nhìn những huy hiệu này được gắn ngang đều nhô ra từ các cột điện trên đường Chánh Hưng, từ Phạm Thế Hiển vào đến trường, cũng như dán kháp nơi trong khuôn viên trường, học sinh nào mà không cảm thấy rộn ràng chờ đón NTT.

Sau 4 NTT, huy hiệu "Nối vòng tay lớn" đã vượt quá khuôn khổ của một ngày hội để trở thành "nhản hiệu cầu chứng" của trường LVC. Nó là dấu chỉ để các học sinh cũ nhận biết nhau là bạn cùng trường và là biểu tượng gợi nhớ lại bao nhiêu kỷ niệm đẹp của thời học trò dưới mái trường thân yêu.

HCH



Ghi chú 2 :

Ở đây chỉ xin ghi lại theo trí nhớ một vài thầy cô đại diện. Người viết đang có trong tay một tài liệu liên quan đến Ban tổ chức NTT 75 : Sự vụ lệnh phân công các giáo chức và nhân viên trong Ban tổ chức NTT 75 (Chủ nhật 02.02.1975) do thầy hiệu trưởng Uông Đại Bằng ký ngày 29.12.1974. Sẽ đưa trên trang LAO một ngày gần đây.

Send comment
Your Name
Your email address