Tết 2018  ·· * ··  Chúc Mừng Năm Mới Năm Mậu Tuất  ·· * ··  
   
GOOGLE DỊCH
BẢN ĐỒ THẾ GIỚI
KHÁCH THĂM VIẾNG
438,816

NGHIỆP LÀM THẦY - Hồ Công Hưng

Tuesday, December 7, 201012:00 AM(View: 25285)
(Bản tin số 1, BLL CHS LVC tháng 2.1996)
 

Tiệp ký (viết chơi vội vàng trong lúc rảnh) riêng tặng Ban Liên lạc Cựu Học sinh Lương Văn Can, những người đang xây dựng tình nghĩa bạn bè xưa cùng lớp cùng trường, đồng thời củng cố mối quan hệ thầy trò cũ, để những người thầy hết dạy, vẫn còn là thầy.

Trong tiếng Việt, chữ nghề thường đi đôi với chữ ngỗng, chữ nghiệp: nghề-ngỗng, nghề-nghiệp. Nhưng có lẽ người ta chỉ dùng cụm từ nghề ngỗng với một ý mỉa mai hay tiêu cực, như "thằng nầy không nghề ngỗng gì". Còn nói một cách nghiêm túc thì từ nghề phải đi với chữ nghiệp. Hễ có nghề đàng hoàng thì cũng mang lấy cái nghiệp như một thứ dư âm của nghề, đeo đẳng suốt đời người. Nghề càng lâu thì nghiệp càng dài. Yêu nghề bao nhiêu thì nặng nghiệp bấy nhiêu.

Và trong số những nghề phổ biến của xã hội, thiết nghĩ không có nghề nào gắn liền với nghiệp như nghề thầy giáo: ông thầy có thể bỏ nghề, nhưng khó bỏ nghiệp. Ông thầy thuốc từng cứu bao nhiêu người thập tử nhất sinh, một khi giải nghệ thì chỉ được kẻ thọ ơn gọi bằng hai chữ bác sĩ. Người kỹ sư dù có nhiều công trình đáng nhớ để lại cho đời thì khi về vườn cũng chỉ được kêu là kỹ sư. Tên gọi bác sĩ, kỹ sư chỉ là những cái tên nghề nghiệp lạnh lùng, không mang chút âm hưởng đậm đà của mối quan hệ giữa người với người. Duy chỉ có ông thầy giáo khi đã rời khỏi bục giảng vẫn còn có kẻ gọi bằng thầy: tình nghĩa thầy trò trước sau như một, không có gì thay đổi. Có thể nói đúng hơn, cùng với thời gian, cái tình nghĩa đó hình như sâu đậm thêm: ông thầy đầu bạc răng long gặp người trò cũ "thất thập cổ lai hy" xưng với nhau thầy trò thì khó có quan hệ xã hội nào sánh bì. Người thầy không còn làm thầy mà vẫn là thầy: thầy không phải là cái chức, cái tước bì phu ngoại diện được gán ghép cho một con người mà trở thành một phần thiết thân đến nỗi bao lâu còn là người thì còn là thầy.

Dường như không có ông thầy nào rời bục giảng mà không bị níu kéo bởi sợi dây vô hình nào đó. Không như ông Lot trong Kinh Thánh ra đi không dám quay mặt lại vì sợ hoá muối. Có thầy bỏ nghề đôi khi đi qua cổng trường lúc tan học mà tự dưng nước mắt lưng tròng hồi nào không hay. Cũng có thầy chuyển qua làm một công việc lam lũ, gặp ai đó gọi thầy bỗng giật mình nhớ lại một thời không thể nào quên. Ngay cả những ông thầy thành công trong nghề mới cũng không sao nguôi ngoai với nổi đau "mất dạy" khi có kẻ kêu thầy. Đi đâu xa được gặp lớp thầy cô giáo trẻ, người thầy già nhận nhau như những kẻ gần gủi, đồng hội đồng thuyền. Khi nghe ông thầy bị tát tai, cô giáo bị thoi vào mặt, dù bỏ nghề bao lâu cũng cảm thấy đau nhói trong lòng và xót xa cho tiền đồ dân tộc: Ôi, cái mộng "thành rồng" của đất nước còn xa vời vợi...

Nếu ngây thơ được hiểu là tính dễ tin vào lời nói của kẻ khác thì không có nghề nào làm cho kẻ hành nghề ngây thơ cho bằng nghề thầy giáo, bởi vì đó là nghề gắn bó mật thiết với chữ nghĩa. Trên trường chính trị cũng như trong giới giang hồ, người ta có thể chấp nhận những thứ xảo ngôn, hư từ..., nhưng trên bục giảng không thể có cách "nói dzậy mà không phải dzậy". Chữ mà mất nghĩa thì ông thầy không còn đất sống, vì chữ nghĩa là công cụ truyền đạt duy nhất của ông thầy. Ngây thơ phải chăng lạ một thứ dấu ấn khó phai mờ trong quãng đời còn lại của người thầy. Ông thầy ra buôn chợ trời, chợ chạy… có phải chửi thề thì cái giọng cũng đơ đớ không giống ai. Nhập vai doanh thương cần nói dối thì cái gương mặt cũng không sao che dấu hết sự thật. Có người làm ăn thất bại, đổ tội cho cái chất ngây thơ của mình, tự trách đã chọn lầm nghề, nhưng cũng không thể gột bỏ được hết "tàn dư" thầy giáo.

Lỡ làm thầy cũng như lỡ làm người: có kiếp làm người thì cũng có nghiệp làm thầy. "Đã mang sự sống thì phải đành sống" như lời một câu ca nào lâu lắm rồi, mà đã sống thì phải sống cho ra sống. Lỡ làm thầy rồi thì dù muốn hay không cũng phải tiếp tục là thầy, và là thầy cho ra thầy.

Hồ Công Hưng
Send comment
Your Name
Your email address